Zorunlu Göç ve Kolektif Hafıza: “1944 Ahıska Sürgünü: Son Tanıklar” Kitabı Üzerinden İçerik Analizi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20450327Anahtar Kelimeler:
Zorunlu Göç, Kolektif Hafıza, Ahıska TürkleriÖzet
Bu çalışma, Ahıska Türklerinin maruz kaldıkları zorunlu göç deneyimleri ve bunun kolektif hafıza üzerindeki etkilerini, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) tarafından yayınlanmış “1944 Ahıska Sürgünü: Son Tanıklar” adlı kitapta yer alan tanık anlatıları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Ahıska Türklerinin 1944 yılında maruz kaldığı sürgün, yalnızca mekânsal bir yer değiştirme değil, aynı zamanda bireysel ve toplumsal hafızada derin izler bırakan bir travma olarak değerlendirilmektedir.
Araştırmada içerik analizi kullanılmış ve kitapta yer alan mülakatlar sistematik biçimde incelenerek tekrar eden temalar ve anlam örüntüleri belirlenmiştir. Analiz sürecinde özellikle sürgün deneyimi, vatan algısı, kolektif hafıza ve kültürel süreklilik gibi temalar ön plana çıkarılmıştır.
Elde edilen bulgular, zorunlu göçün kolektif hafızanın şekillenmesinde belirleyici bir rol oynadığını göstermektedir. Tanık anlatılarında sürgün, yalnızca geçmişte yaşanan bir olay olarak değil, günümüzde de etkisini sürdüren bir hafıza unsuru olarak yer almaktadır.
Çalışma, zorunlu göçün kolektif hafıza aracılığıyla kuşaklar arası aktarımını ve bu sürecin toplumsal deneyimlerin yeniden anlamlandırılmasındaki rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Referanslar
Adıgüzel, Y. (2020). Göç sosyolojisi. Nobel Akademik Yayıncılık.
Akyıldız, İ. E. (2016). Göç teorilerinin karşılaştırmalı analizi. B.U.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 35(2), 127-176. https://www.uludag.edu.tr/dosyalar/iibfdergi/genel-dokuman/2016_2/asl%2006.pdf
Beyoğlu, Ö. (2019). 1944 Ahıska sürgünü: Son tanıklar. YTB Yayınları.
Hacılı, A. (1992). Qəribəm bu vətəndə (Axısqa Türklərinin etnik mədəniyyəti). Gənclik.
IOM. (2009). Forced resettlement/relocation. Göç terimleri sözlüğü içinde (s. 69).
Kırzıoğlu, M. F. (1992). Yukarı-Kür ve Çoruk boyları’nda Kıpçaklar: İlk-Kıpçaklar (M.Ö. VIII-M.S. VI. yy.) ve son-Kıpçaklar (1118, 1195) ile Ortodoks-Kıpçak Atabekler hükûmeti (1267-1578) Ahıska/Çıldır eyâleti tarihi’nden. Türk Tarih Kurumu Basımevi.
Mürseloğlu, R. (2001). Devlet Savunma Komitesi’nin Kararı. Ahıska Dergisi, 1, 33-34.
Nicolay, B. (2007). The Meskhetian Turks at a crossroads: Integration, repatriation or resettlement. ECMI.
Ökten Sipahioğlu, B. (2024). Göç ve doğal afet ilişkisi. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 15(1), 292-313. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3472671
Petersen, W. (1958). A general typology of migration. American Sociological Review, 23(3), 256-266. https://doi.org/10.2307/2089239
Uravelli, O. (2009). Sovyet resmî belgelerinde Ahıska sürgünü. Bizim Ahıska, 16, 8-11. http://www.ahiska.org.tr/?p=960
Üren, M. (2015). Kimlik, çıkar ve jeopolitik ekseninde Ahıska Türkleri sorunu (Tez No: 425251). [Doktora tezi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi Sistemi. https://tez.yok.gov.tr/
Zeyrek, Y. (2001). Ahıska bölgesi ve Ahıska Türkleri. Pozitif Matbaacılık.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Lala Naghiyeva
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
