“Tiflisskiye Vedomosti” Gazetesinde Yayınlanan “Ahıska Mescidi ve Kütüphanesi” Makalesinin Analizi

Özet

Bu makale, Sankovski'nin gözlemlerine dayanan ve Ahıska’daki Ahmediye Mescidi, Medresesi ile Kütüphanesi’ni konu alan tarihî bir metin çerçevesinde, Ahıska Türklerinin dinî, kültürel ve bilimsel mirasını Osmanlı-Rus ilişkileri bağlamında analiz etmeyi amaçlamaktadır. Metin, XIX. yüzyıl başlarında Rusya’nın Kafkaslar’daki yayılmacı politikalarının, Osmanlı’nın bölgedeki dinî ve kültürel kurumlarına etkisini gözler önüne sermektedir. Ahıska'nın düşüşüyle birlikte ortaya çıkan kültürel yağma, Osmanlı medeniyetinin sınır bölgelerindeki ilmî ve dinî kurumlarının ne denli gelişmiş olduğunu ortaya koyarken, aynı zamanda bu kurumların siyasi çatışmalar karşısında nasıl savunmasız kaldığını da belgelemektedir. Çarlık Rusyası’nın Kafkasya’daki idarî, siyasî ve kültürel politikalarının topluma aktarılmasında mühim bir araç işlevi gören Tiflisskiye Vedomosti gazetesinde yayımlanan ilgili makale, yalnızca siyasî ve tarihî bir çerçevede değil, aynı zamanda Ahıska bölgesinin özgün kültürel değerleri ile diğer kültürlerle mukayese edilebilir daha köklü esaslara dayalı gelişmiş yönleri üzerinden de ele alınmaktadır. Bu makalemizde Sankovski`nin Ahıska özelinde Osmanlı imgesinin Rus imparatorluk bakış açısıyla karşılaştırılması ile ilgili birtakım konular irdelenecektir.